Bez wątpienia psalm, jak żaden inny gatunek biblijny, wywarł ogromny wpływ na rozwój literatury nowożytnej. Starotestamentowe psalmy chętnie tłumaczono i parafrazowano, jednym z nowszych nawiązań do nich jest piosenka Boney M. Rivers of Babilon.
Psalm jest gatunkiem zaliczanym do liryki religijnej, wykonywano go przy akompaniamencie muzyki, o czym świadczy sama nazwa – greckie psalmos pochodzi od słowa psallo i oznacza ‘wprawiać w ruch struny instrumentu muzycznego’. Nie mają jednego autora, powstawały w różnym czasie, najstarsze już XI wieku p.n.e., ostateczny kształt przybrały w IV w. p.n.e. Ich najsłynniejszym autorem był król Dawid (1010-970 p.n.e.), przypisuje mu się stworzenie 73 utworów. Tradycja mówi, że swoje natchnione pieśni śpiewał przy Arce Przymierza.
W Nowym Testamencie psalmami są nazywane wszystkie pieśni chrześcijańskie natchnione przez Ducha Świętego. W literaturze pięknej określamy tak utwory, które są wzorowane na psalmach starotestamentowych.
Obecnie utwory te mają podwójną numerację – obok cyfry mówiącej o kolejności tekstu w Biblii hebrajskiej, podaje się w nawiasie numer z łacińskiego przekładu Pisma Świętego, Wulgaty (IV/V w.).
Psalmy dzielimy na:
a)błagalne (np. Ps 130)
b)dziękczynne (np. Ps 100)
c)pochwalne (np. Ps 146)
d)królewskie (np. Ps 45)
e)o Syjonie (np. Ps 48)
f)mądrościowe (np. Ps 112)
Najważniejsze tłumaczenia psalmów na język polski:
1)Psałterz floriański (XIV wiek);
2)Psałterz puławski (pocz. XV wieku);
3)Psałterz, tłum. Mikołaj Rej (1545) – kalwiński;
4)Psałterz Dawidów, tłum. Jan Kochanowski (1579);
5)Psałterz, tłum. ks. Jakub Wujek (1594);
6)Psałterz, tłum. Franciszek Karpiński (1786);
7)Psałterz, tłum. Izaak Cylkow (1883) – żydowski;
8)Psałterz, tłum. Roman Brandstaetter (1968);
9)Psałterz, tłum. Czesław Miłosz (1981);
10) 10 psalmów, tłum Anna Kamińska (1981).
Źródło:
K. Bukowski, Biblia a literatura polska, Warszawa 1990.
Autor: Joanna Wiśniewska